कार्बन व्यापार सूचीमा नेपालका वनजंगलहरु

अगस्ट 14, 2008 at 8:51 अपराह्न टिप्पणी छोड्नुहोस्

नेपालका जंगल पहिलोपटक ‘कार्बन’ व्यापारका लागि छनोट भएपछि ‘हरियो वन नेपालको धन’ भन्ने नारा व्यवहारमा लागू हुने भएको छ । बोटबिरुवामा भण्डारण हुने ‘कार्बन डाइअक्साइड’ बेचेर मुलुकले वाषिर्क ३ देखि ४ अर्ब रुपैया“ कमाउन सक्ने प्रारम्भिक अनुमान छ ।

भण्डारण भएको कार्बनको परिमाणका आधारमा विश्व बैंकमार्फत रकम प्राप्त गर्ने जानकारी वन मन्त्रालयका निमित्त सचिव आनन्दप्रसाद पोखरेलले दिएका छन् । बढी कार्बन उर्त्र्सजन गर्ने विकसित मुलुकले वनजंगल जोगाउने वातावरण मैत्री मुलुकलाई रकम तिर्नु पर्ने प्रावधान छ । उक्त रकम विश्व बैंकमा जम्मा हुन्छ ।

बोटबिरुवाले कार्बन भण्डारण गरी वायुमण्डलमा जानबाट रोक्छ । कार्बन ग्लोबल वार्मिङको प्रमुख कारक हो । वायुमण्डलमा यसको मात्रा बढ्दै गएको छ । ‘बोटबिरुवाले कार्बन समात्छ, भण्डारण गर्छ र अक्सिजन फाल्छ । त्यसैले यो वातावरण मैत्री र वायुमण्डल प्रदूषण नियन्त्रणको प्रमुख माध्यम भएको हो,’ वन मन्त्रालयका उपसचिव प्रेम कडेलले भने । उनका अनुसार यिनै तीन गुणले गर्दा नेपाली जंगल कार्बन व्यापारमा छनोट भएको हो ।

वनबाट कार्बन व्यापार गर्न वन मन्त्रालयले प्रारम्भिक प्रक्रिया सुरु गरिसकेको छ । ‘जंगललाई कार्बन व्यापारमा सूचीकृत गरियोस् भन्ने नेपालको प्रस्ताव विश्व बैंकले स्वीकार गरेको छ,’ पोखरेलले भने । उनका अनुसार ३९ मुलुकले त्यस्तो प्रस्ताव बैंक सामु राखेका थिए । तीमध्ये १४ मुलुक छनोट भए । एसियाबाट नेपालसहित तीन मुलुक यसमा परेका छन् । 

दुइ साताअघि पेरिसमा भएको विश्व बैंकको ‘स्टेरिङ कमिटी’ को बैठकले छनोट गरेको हो । ‘विश्व बैंकले विस्तृत प्रस्ताव तयार गर्न २ लाख र क्षमता बृद्धिका लागि १० लाख अमेरिकी डलर दिने भएको छ,’ उनले भने । यसका लागि वन विभागका पदाधिकारी सेप्टेम्बर १७ देखि १९ सम्म अमेरिकामा हुने बैंकको बैठकमा भाग लिन जा“दै छन् । त्यतिबेला दुइ लाख डलरको पहिलो सम्झौता हुनेछ । त्यसपछि क्षमता बृद्धिका लागि थप रकम आउनेछ । विश्व बैंकबाट अन्तिम प्रस्ताव स्वीकृत भएपछि कार्बन व्यापार सुरु हुन्छ ।

विशेषगरी विकसित राष्ट्रको संगठन जी-एटले विश्व बैंकको ‘फरेस्ट कार्बन पार्टनर फेसिलिटी’ मा बढी कार्बन उत्पादन गरेबापत कार्बन घटाउने मुलुकका लागि रकम जम्मा गर्छन् । बैंकको फेसिलिटीमा अहिले करिब २१ अर्ब रुपैया“ छ । ‘व्यापार हुने बेलासम्म हामीले वाषिर्क बढीमा चार अर्ब रुपैया“सम्म कमाउन सक्छौं,’ पोखरेलले भने । उनका अनुसार ‘रिडियुस इमिसन थ्रु डिफरेस्टेसन एन्ड ल्यान्ड डिग्रिडेसन’ अवधारणाअर्न्तर्गत योजना तयार गरिएको हो ।

एक मेतृक टन कार्बनको मूल्य अन्‍तराष्‍ट्रीय बजारमा सातदेखि बाह्र डलरसम्म छ । नेपालका बायोग्यास प्लान्टले कार्बन जोगाएबापत विदेशी मुद्रा आर्जन गर्न थालिसकेका छन् । हाइड्रोपावर र पानी घट्टसमेत कार्बन व्यापारमा सूचीकृत भइसकेका छन् । विभिन्न संघसंस्थाले परामर्शदाता मार्फत व्यापारको प्रक्रिया अघि बढाइसकेका छन् ।

‘हामीले परामर्शदाता नियुक्त गरी मन्त्रालयकै जनशक्तिबाट यो प्रस्ताव तयार गरेका हौं,’ उनले भने-‘स्वीकृत भएपछि बैंकले हामीलाई प्रशंसापत्र पनि पठाएको थियो ।’

वैज्ञानिकहरूले वायुमण्डलमा कार्बनको मात्रा बढेकाले विश्व तापक्रम प्रत्येक वर्षशून्य दशमलव शून्य तीन डिग्री सेल्सियसका दरले बढेको बताएका छन् ।

नेपालको तापक्रम शून्य दशमलव शून्य ६ डिग्री सेल्सियसले बढिरहेको छ ।  तापक्रम बृद्धिले जलवायु परिवर्तनको समस्या देखिएको छ । अतिवृष्टि, अनावृष्टि, समुद्रको सतह बढेको तथा हिमताल र हिमनदी पग्लिने क्रम पनि बढ्दैछ ।

मानव जीवनका हरेक पक्षमा नकारात्मक प्रभाव देखापर्न लागेको बताएका छन् । जलवायु परिवर्तनबाट सिर्जित प्रकोप नियन्त्रणका लागि जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी अन्‍तराष्‍ट्रीय महासन्धि पक्षका राष्ट्रले जापानमा क्योटो अभिसन्धि पारित गरेका हुन् । अभिसन्धिले कार्बनको मात्रा घटाउन यो व्यवस्था गरेको हो । यसलाई एक सय ७६ भन्दा बढी राष्ट्रले अनुमोदन गरिसकेका छन् ।

सुबोध गौतम
साभार-कान्‍तीपुर

Entry filed under: यताउता को कुरा, हाम्रो पर्यावरण, Nepal. Tags: .

Software Engineer and his wife Global Warming Effect on wildlife

जवाफ लेख्नुहोस्

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


नेपालको समय र तापमान

छिमेकिको दैलोमा चिहाउने कि ?

RSS नेपाल प्लस

  • ईटालीको ब्यापारिक मेलामा नेपालीपनि
    इटालीको उत्तरपूर्वी शहर पादोभा संपन्न छ । सुसंस्क्रित छ । यहाँ वार्षिक रुपमा ब्यापारिक मेला लाग्छ । अहिले एशियाली अर्थात तिनको भाषामा ओरिएन्टल मेला लागिरहेको छ । यसको अर्थ एशियाली हस्तकला, संस्क्रिति र ब्यापारिक सामग्रिलाई प्रोत्साहन गर्ने, चिनाउने हो । यसमा थोरै नेपालीले भाग लिएका छन् । एभेरस्ट क्राफ्टका तर्फबाट एन आर एन स्विजरल्याण्डका पूर्व […] […]
    admin

RSS अनलाइन खसखस

  • फिरफिरे, बुद्धिसागरको नयाँ उपन्यास बजारमा आउने तयारी गर्दा कभर फोटो बिवाद
    बुद्धिसागरको नयाँ उपन्यास "फिरफिरे" बजारमा आउने तयारी गर्दा कभर फोटो बिवाद शुरु भएको छ । स्टक फोटोलाइ कभरमा राख्दा चोरिको भएको वा प्रयोगको लागि पुर्ण अधिकार नभएको अनलाइन सोसल मिडियहरुमा शंका गरिएका थिए ।त्यस्ता शंकाहरुको जवाफमा बुद्धिसागरले कसैले मुद्धा हालिदिएमा सृजनात्मक चोरीमा धेरै फाइन तिर्नु पर्ने हुनाले आफुले त्यस्तो जोखिम नउठाउने बताएका छन् […]
    noreply@blogger.com (RB)

RSS हाम्रो ब्लग

  • An error has occurred; the feed is probably down. Try again later.

RSS The road to Nowhere goes everywhere….

  • प्लाष्टिकका झोला:प्रतिबन्ध कि पुनर्प्रशोधन?
    एक महिनाजति पहिलेपोखराबाटप्रकाशितहुनेएउटादैनिकमाछापिएको एउटा समाचारको शीर्षक थियो ‘पोखरामा प्लाष्टिकका झोला तथा गिलास मुक्त नगर घोषणाको तयारी पुन: शुरु’। उक्त समाचारको शिर्षकले मेरो मनमा दुईवटा वैकल्पिक अर्थ सुझाएको थियो। पहिलो, पोखरामा यस्तो घोषणा पहिल्यै गरिसकिएको तर त्यो असफल भएको र यसैले फेरि घोषणा गर्न आवश्यक परेको। दोश्रो, पहिला तयारी गरेर पनि घोषणा गर […]
    Basanta

RSS मेरो बिचार र अभिव्यक्तिको साझा चौतारी

  • के भएको थियो ९० सालको भूकम्पमा ?
    यही वैशाख १२, १३ र २९ का ठूला भूकम्प र त्यस बीचमा गएका सयौं का परकम्प र ‘धक्का’ सँगै नेपालमा घटेका विगतका ठूला भूकम्पको बारेका खोज र कौतूहल पनि बढेको छ । भूकम्प मूलतः प्राकृतिक घटना भएपनि ठूला भूकम्पहरू एउटा “अविस्मरणीय खाटा”का रूपमा देशको इतिहासमा रहन्छन् । अहिलेको विनाशकारी भूकम्पभन्दा अगाडिको कुरा गर्ने हो भने ९० साल अर्थात् सन १९३४ को भूकम्प नै नेपालको ल […]
    Dilip Acharya

मेरो ढुकुटी

अनलाईन कती जना ?

who's online

यो साइट १४ अप्रिल २००७ देखी

Web Page Counter
Free Web Counters

औ पटक हेरी सकिएको छ ।

Calander

अगस्ट 2008
M T W T F S S
« Jul   Sep »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031